Podróż koleją pozostaje najbezpieczniejszym środkiem transportu lądowego, w dużej mierze dzięki odpowiedniej infrastrukturze i przestrzeganiu właściwych procedur. Wysoka liczba wypadków i ofiar śmiertelnych wciąż utrzymuje się jednak na przejazdach kolejowo-drogowych. Dlatego tak ważne jest realizowanie inicjatyw, dzięki którym niekorzystne statystki zostaną ograniczone. Służą temu m.in. wydarzenia Międzynarodowego Dnia Bezpieczeństwa na Przejazdach Kolejowo-Drogowych (ILCAD), którego 15. edycja – w dniach 14-16 czerwca – odbędzie się w Warszawie.

Na przestrzeni ostatnich lat branża kolejowa poczyniła znaczne postępy w celu zmniejszenia liczby niebezpiecznych sytuacji na przejazdach kolejowo-drogowych, jednak roczny raport bezpieczeństwa Międzynarodowego Związku Kolei (UIC) za 2022 r. przedstawia niekorzystne dane. UIC gromadzi statystyki bezpieczeństwa dotyczące transportu kolejowego z ponad 30 krajów. Wynika z nich, że w 2021 r. ponad jedna czwarta (27%) wszystkich wypadków kolejowych i prawie jedna trzecia (32%) wszystkich ofiar śmiertelnych tych zdarzeń miała miejsce na przejazdach kolejowo-drogowych, czego skutkiem było 276 ofiar śmiertelnych w ciągu zaledwie jednego roku.

Spółki kolejowe mają obowiązek – w wielu krajach obowiązek prawny – oceny ryzyka na każdym przejeździe. Pomaga to określić, czy środki kontroli ryzyka są odpowiednie dla lokalizacji, liczby i rodzaju użytkowników, a także charakteru ruchu kolejowego. Praktyki różnią się w poszczególnych krajach, jednak zarządzający ruchem kolejowym mają możliwość wykorzystywania porad zawartych w przewodniku UIC, opracowanym przez członków UIC Global Level Crossing Network (GLCN).

Tory są dla pociągów

Oprócz inwestycji podnoszących poziom bezpieczeństwa, kluczowym elementem ograniczania zagrożeń w obrębie przejazdów kolejowo-drogowych jest kształtowanie właściwych postaw i zachowań uczestników ruchu kolejowo-drogowego. W związku z tym światowa społeczność kolejarska spotyka się co roku, aby promować Międzynarodowy Dzień Bezpieczeństwa na Przejazdach Kolejowo-Drogowych (ILCAD).

– Bezpieczeństwo jest kwestią najważniejszą w podróżowaniu koleją oraz w zapewnieniu właściwych warunków pracy załogom pociągów. Kolizje na przejazdach kolejowo-drogowych, wtargnięcia i samobójstwa na torach to główne przyczyny śmierci na terenach kolejowych. Dlatego jesteśmy szczególnie dumni z tego, że organizujemy ILCAD, kampanię uświadamiającą, jak istotne jest bezpieczeństwo. Startowaliśmy w 2009 roku najpierw w Europie, by następnie rozszerzyć naszą inicjatywę na wszystkie kontynenty. W 2022 roku UIC rozpoczęło drugą kampanię o nazwie TRESPAD, mającą na celu rozwiązanie problemu wtargnięć i samobójstw na torach. Nie tylko nasi członkowie, ale także propagatorzy bezpieczeństwa drogowego, naukowcy i badacze będą uczestniczyć w konferencjach, które odbędą się w Warszawie, a także będą prowadzić działania uświadamiające na temat bezpieczeństwa w swoich krajach – mówi François Davenne, dyrektor generalny UIC.

15. edycja ILCAD – pod hasłem „Tory są dla pociągów” – zostanie zainaugurowana podczas konferencji, która odbędzie się 15 czerwca w Warszawie. Prelegenci z całego świata podzielą się najlepszymi doświadczeniami w zakresie poprawy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Tegoroczna odsłona ILCAD jest skierowana przede wszystkim do użytkowników maszyn rolniczych i samochodów ciężarowych.

Kolizje z długimi i ciężkimi pojazdami, również przewożącymi towary niebezpieczne, mogą skutkować znacznymi uszkodzeniami infrastruktury kolejowej i taboru, ofiarami śmiertelnymi, a także opóźnieniami w ruchu i kosztami z tym związanymi. Korzystanie z przejazdu kolejowo-drogowego jest bezpieczne, o ile użytkownicy przestrzegają znaków drogowych i sygnalizacji świetlnej.

– ILCAD to ważna pozycja w kalendarzach wielu osób związanych z naszą branżą. Pamiętajmy, że głównym celem ILCAD jest podnoszenie świadomości na temat bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych oraz wymiana cennych doświadczeń. Blisko 150 osób z całego świata weźmie udział w konferencji, co świadczy o bardzo poważnym podejściu do kwestii bezpieczeństwa na kolei. Cieszę się, że w tym roku możemy gościć przedstawicieli krajów partnerskich w Warszawie. Nasze spotkanie to doskonała sposobność nie tylko do zapoznania się z najnowszymi światowymi rozwiązaniami w zakresie bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych, ale także okazja do zaprezentowania rozwiązań stosowanych w Polsce. To niezwykle ważne, że możemy dzielić się najlepszymi praktykami, które przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa w sektorze kolejowym i mają na celu zmniejszenie liczby wypadków na torach – podkreśla Krzysztof Mamiński, przewodniczący UIC oraz prezes zarządu PKP S.A.

Śmiertelne zagrożenia 

Oprócz niewłaściwego pokonywania przejazdów, niektóre osoby podejmują ryzyko, poruszając się wzdłuż torowiska, a także korzystając ze skrótów na stacjach lub na torach. Takie zachowania mogą skutkować poważnymi obrażeniami lub śmiercią. 

Ofiary śmiertelne na terenach kolejowych to przede wszystkim potrąceni przez pociągi, osoby spadające z dużych wysokości oraz porażone prądem przepływającym przez elementy kolejowej infrastruktury energetycznej. Wielu z tych ludzi nie zdaje sobie sprawy ze wskazanych zagrożeń. Dlatego firmy z branży kolejowej są zaangażowane w podnoszenie świadomości społecznej na temat przestrzegania zasad bezpieczeństwa. Zadanie to realizują m.in. poprzez włączanie się w wydarzenia towarzyszące Międzynarodowemu Dniu Bezpieczeństwa na Przejazdach Kolejowo-Drogowych. 

Inauguracja ILCAD 2023 nastąpi po dniu poświęconym zapobieganiu wykroczeniom i samobójstwom. 14 czerwca po raz drugi w historii odbędzie TRESPAD (Dzień Zapobiegania Wtargnięciom na Tory). Prelegenci z różnych krajów podzielą się wiedzą i doświadczeniami w zakresie ograniczania liczby wtargnięć i prób samobójczych na torach. 

– Poprawa bezpieczeństwa w transporcie kolejowym to wyzwanie, a także jeden z głównych celów stawianych przez międzynarodowe środowisko kolejowe. Wymiana doświadczeń na ten temat ma wymiar globalny, co sprawia, że ​​Międzynarodowy Dzień Bezpieczeństwa na Przejazdach Kolejowo-Drogowych ma szczególną pozycję. Dlatego zapraszam do udziału w 15. edycji ILCAD, która w tym roku odbędzie się w Warszawie. Jestem przekonana, że ​​wspólnie wypracujemy rozwiązania podnoszące poziom bezpieczeństwa w transporcie kolejowym – mówi Katarzyna Kucharek, prezes zarządu Fundacji Grupy PKP i wiceprzewodnicząca UIC Global Level Crossing Network (GLCN).

Bezpieczeństwo kolejowe w liczbach: 

• UIC szacuje, że na całym świecie jest blisko pół miliona przejazdów kolejowo-drogowych, z czego 96 tys. w Unii Europejskiej, co stanowi 20 proc. całkowitej liczby przejazdów.

• Według Agencji Kolejowej Unii Europejskiej w ostatnich latach w wyniku niebezpiecznych wydarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych w UE tygodniowo śmierć poniosło średnio sześć osób a kolejnych sześć odniosło ciężkie obrażenia.

• Całkowita liczba ofiar śmiertelnych na terenach kolejowych w UE, z wyłączeniem samobójstw, w ostatnich latach stale spada.

• W 2021 r. każdego dnia odnotowywano średnio sześć samobójstw, co daje łącznie 2234 samobójstw w 2021 r. Odpowiadało to 77 proc. wszystkich ofiar śmiertelnych na kolei i wraz z ofiarami wtargnięć na tory, stanowiło 90 proc. ofiar śmiertelnych na kolei. 

Fundacja Grupy PKP